Farklı renk ve damardaki ahşap parçalarının bir desen kuracak biçimde birleştirilmesi — yani ahşapla yapılan kakma. Düz bir zeminin değil, kurgulanmış bir yüzeyin işidir.
Marküteri, farklı ahşap parçalarının ustalıkla birleşip bir desen kurmasıdır — ahşapla yapılan bir kakma sanatı. Yüzey artık düz bir zemin değil, üzerinde düşünülmüş bir yüzeydir.
Bu zanaatın bu topraklarda kökü eskidir. Adana Ulu Camii’nin ahşap kapısında ve minberinde, tek çivi kullanılmadan birbirine geçen parçalarla kurulan kündekâri tekniğindeki geometrik kakmalar yüzyıllardır yerinde durur. Aynı sabır ve geometri anlayışı, balıksırtı, baklava ve göbek desenleriyle bugün zemine taşınır.
Geometrik zemin desenlerinin çoğu birkaç temel kurgudan türer. En sık konuşulan dördü:
Dikdörtgen parçalar 90°’lik açıyla, birinin ucu diğerinin yanına gelecek şekilde dizilir. Klasik ve dengeli.
Parçalar 45° kesilip uç uca getirilir; kesintisiz “V” sıraları ve düz bir ek hattı oluşur.
Eşkenar dörtgen parçalar; ışığı farklı açılardan yakaladığı için yüzey derinlik kazanır.
Bir merkez etrafında simetrik kurulan madalyon. Genellikle mekânın odak noktası olur.
En çok karıştırılan iki desen. Aradaki fark parçaların nasıl kesilip birleştirildiğindedir. Değiştirip karşılaştırın.
Balıksırtı: parçalar dikdörtgen kalır; birinin ucu diğerinin yan kenarına 90° dik gelir. Ek yerleri kademeli ilerler, bu yüzden yüzey hareketli görünür.
Şevron: parçalar uçlarından 45° kesilip uç uca birleşir. Kesintisiz “V” sıraları ve düz bir dikey ek hattı oluşur; daha düzenli ve yönlü bir his verir.
Modüler kakma paneller; çapraz (X) kesim, baklava ve göbek geçişleri en sık görülen kurgulardır.
Balıksırtıda parçalar dikdörtgen kalır ve birinin ucu diğerinin yan kenarına dik (90°) gelir; ek yerleri kademelidir. Şevronda parçalar 45° kesilip uç uca gelir, kesintisiz V şekilleri ve düz bir ek hattı oluşur.
Genellikle evet; desen kesimi ve birleştirme işçilik yoğun bir iştir. Modüler kakma paneller bu işçiliği kısmen standartlaştırarak daha erişilebilir hale getirir.
Genellikle salon, giriş ve odak alanlarda tercih edilir. Çok dar veya çok hareketli mobilyalı alanlarda desen okunmayabilir; mekânı görerek karar vermek daha doğru olur.
Desen örneklerini galeride inceleyebilir, bir mekân için hangi desenin oturacağını konuşmak isterseniz bize yazabilirsiniz.
